fas Shahroud University of Medical Sciences مجله دانش و تندرستي در علوم پایه پزشکی 1735-577X 2345-3753 2025-09-13 3 8 10.22100/jkh.v20i2.3403 4451 سیده نازنین آقایان 0 https://orcid.org/0000-0002-1391-7964 کیاوش مختارپور 0 https://orcid.org/0000-0001-5010-2062 مریم یارمحمدی 1 https://orcid.org/0000-0001-8542-8628 بهزاد گرمابی 2 https://orcid.org/0000-0001-8228-0250 فهیمه محسنی 3 https://orcid.org/0000-0002-9566-7072 حسین خواستار 4 https://orcid.org/0000-0003-0553-3757 - کميته تحقيقات دانشجویی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکي شاهرود، شاهرود، ایران. - دپارتمان پاتولوژی، بیمارستان امام حسین، دانشگاه علوم پزشكي شاهرود، شاهرود، ايران. - مركز تحقيقات علوم اعصاب، دانشگاه علوم پزشكي شاهرود، شاهرود، شاهرود، ايران. - دپارتمان مطالعات اعتیاد، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکي شاهرود، شاهرود، ایران. - مركز تحقيقات سلامت جنسي و باروري، دانشگاه علوم پزشكي شاهرود، شاهرود، ايران. مقدمه: جنتامایسین یک آنتی‌بیوتیک آمینوگلیکوزیدی بوده که در درمان عفونت‌های ناشی از باکتری‌های گرم منفی استفاده می‌شود ولی عوارض جانبی متعددی مانند هپاتوتوکسیسیتی، نفروتوکسیسیتی و اتوتوکسیسیتی دارد. مطالعه حاضر با هدف مقایسه اثرات زینگرون و ویتامین ‌ای بر آسيب کبدی ايجاد شده به‌دنبال تزریق جنتامایسین بر در موش صحرايي انجام شده است. مواد و روش‌ها: 28 موش صحرایی به‌صورت اتفاقی در چهار گروه قرار گرفتند: 1- گروه کنترل، 2- گروه جنتامایسین که با دوز mg/kg, i.p 100 به مدت 7 روز تزریق گردید، 3- گروه جنتامایسین + ویتامین ای که علاوه بر جنتامایسین، ویتامین ای با دوزmg/kg i.p 150 مدت 7 روز به موش‌ها تزریق گردید و 4- گروه جنتامایسین + زینگرون، که علاوه بر جنتامایسین، زینگرون با دوزmg/kg 100 به مدت 7 روز به موش‌ها تزریق گردید. در روز هشتم همه موش‌ها بیهوش گردیده و نمونه خون و بافت کبد جهت ارزیابی‌های عملکردی و استرس اکسیداتیو جمع‌آوری شد. نتایج: تزریق جنتامایسین موجب افزایش آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) و آلانین آمینوترانسفراز (ALT) پلاسما نسبت به گروه کنترل گردید. همچنین در بافت کبد نیز میزان مالون دی آلدیید (MDA) افزایش و میزان گلوتاتیون (GSH) و سوپراکسید دیسموتاز (SOD) کاهش یافت. درمان با ویتامین ای موجب کاهش AST و ALT پلاسما، کاهش MDA و افزایش GSH و SOD بافت کبد نسبت به گروه جنتامایسین گردید. همچنین درمان با زینگرون موجب کاهش ALT و AST پلاسما نسبت به گروه جنتامایسن گردید، اگرچه نسبت به گروه درمان با ویتامین ای افزایش معنی‌دار داشت. در این گروه MDA نسبت به گروه جنتامایسین کاهش و نسبت به گروه ویتامین ای افزایش معنی‌دار داشت. میزان GSH و SOD در این گروه نیز نسبت به گروه جنتامایسین افزایش و نسبت به گروه درمان با ویتامین ای کاهش معنی‌دار نشان داد. نتيجه‌گيري: یافته‌های ما نشان می‌دهد که ویتامین ای و زینگرون موجب کاهش آسیب عملکردی و استرس اکسیداتیو بافت کبد به‌دنبال مصرف جنتامایسین می‌گردند، اگرچه این اثرات محافظتی در گروه زینگرون از ویتامین ای اندکی کمتر می‌باشد. Introduction: The present study aimed to compare the protective effects of vitamin E and Zingron on gentamicin-induced hepatotoxicity in rats. Methods: Twenty-eight male rats were randomly assigned into four equal groups: a control group; a gentamicin group (100 mg/kg, ip, for 7 days); a gentamicin + vitamin E group (150 mg/kg, ip, for 7 days); and a gentamicin + Zingron group (100 mg/kg, ip, for 7 days). On the eighth day, all rats were anesthetized, and blood samples and liver tissues were collected for functional and oxidative stress testing. Results: Gentamicin increased plasma alanine aminotransferase (ALT) and aspartate transaminase (AST) levels compared with the control group. Additionally, in the gentamicin group, liver malondialdehyde (MDA) levels were increased, while glutathione (GSH) and superoxide dismutase (SOD) levels were decreased. Treatment with vitamin E resulted in a significant reduction in plasma AST and ALT levels, as well as liver MDA levels, and an increase in liver GSH and SOD levels compared to the gentamicin group. In the Zingron group, AST and ALT levels decreased compared to the gentamicin group, but were higher than in the vitamin E group. In this group, MDA levels decreased, while GSH and SOD levels increased relative to the gentamicin group; however, MDA increased and GSH and SOD decreased when compared to the vitamin E group. Conclusion: Our results indicated that vitamin E and Zingron caused a reduction in functional injury and oxidative stress in liver tissues. However, these protective effects were slightly weaker than those observed in the vitamin E group. https://knh.shmu.ac.ir/index.php/site/article/view/3403 سمیت کبدی استرس اکسیداتیو ویتامین ای زینگرون Hepatotoxicity Gentamicin Vitamin E Zingron