مجله دانش و تندرستي1735-577X2420080318تعيين ميزان تكرارپذيري تشخيصي انواع هيپرپلازي‌هاي آندومتر و كارسينوم تمايز يافته اندومتريوئيد بر اساس يافته‌هاي مورفولوژيك و مقايسه آن با نتايج آناليز مورفومتريك كامپيوتري293410.1234/knh.v2i4.257ENMryamYarmohammadiدانشگاه علوم پزشکی شاهرود- پاتولوژیست. nazanin1378@yahoo.ComNargesIzadimoodSeyed AliAhmadiHaydehHaeri20130826مقدمه: ارزيابي، تشخيص و درمان مناسب ضايعات پیش­سرطانی آندومتر در طي ساليان دراز هم­چنان در بين آسیب­شناسان و متخصصین زنان به­صورت يك مشكل باقي مانده است. اين موضوع كه بعضي از هيپرپلازي‌ها، هم­چون انواع سرطان­ها از نظر فنوتیپ منوكلونال مي‌باشند، به­صورت وسيله‌اي مفيد در تشخيص آن­ها شناخته شده است. جهت جدا نمودن ضايعات منوكلونال از پلي­كلونال، آناليز مورفومتريك كامپيوتري در طي مطالعات متعدد روش مناسبي معرفي گرديده است.مواد و روش­ها: در این مطالعه 100 نمونه انواع هيپرپلازي‌هاي آندومتر با مراجعه به بخش پاتولوژی بیمارستان میرزا کوچک­خان تهران انتخاب و ابتدا از نظر تكرارپذيري تشخيصی بين فردی و درون فردي و سپس 55 مورد آن­ها از نظر آناليز مورفومتريك بررسي شدند. نمونه­ها در فرمالدئید 10% فیکس شده و در پارافین قالب­گیری و برش­های H & E استاندارد از آن­ها تهیه شده بود. سپس با استفاده از کامپیوتر آنالیز مورفومتریک انجام گردید و سه شاخص درصد حجمی استروما (VPS)، چگالی سطح خارجی (Out SD) و انحراف معیار کوچک­ترین محور هسته (SDSNA) محاسبه و بر مبنای آن­ها D- score تعیین گردید.نتایج: تشخيص هایپرپلازی ساده (SH) و کارسینوم تمایز­یافته آندومتریوئید (WDA) در بين آسیب­شناسان تكرارپذيري خوبي داشت، ولي هيپرپلازي­های کمپلکس  CHو آتیپیکال (AH) از تكرارپذيري كمي برخوردار بود. تكرارپذيري درون فردي در حد عالي بود. با آناليز مورفومتريك ضايعات به گروه­هاي 55% < VPS ، 1D-score < و 55% VPS ≥ ، 1D-score ≥ و يا به­عنوان ديگر منوكلونال و پلي­كلونال تقسيم شدند. با مقايسه نتايج آسیب­شناسان مختلف با نتايج VPS و D-score مشاهده شد كه آسیب­شناس با سابقه كاري بيش­تر در ژنيكوپاتولوژي به­خوبي توانسته بود ضايعات گروه­هاي مختلف را مطابق با نتايج VPS و D-score از یکدیگر جدا نماید، ولي آسیب­شناسان با تجربه­ی كم­تر در ژنيكوپاتولوژي نتوانسته بودند به­خوبي بر اساس ديد مورفولوژي آن­ها را از هم جدا كنند.نتیجه­گیری: بر اساس نتايج آناليز مورفومتريك ضايعات هيپرپلازي راحت­تر به دو گروه هیپرپلازی آندومتر (EH) و نئوپلاسم داخل اپی­تلیالی آندومتر (EIN) تقسيم مي‌شوند و تكرارپذيري و صحت تشخيصي نسبت به ديد ذهنی آسیب­شناسان در حد بالاتري قرار مي‌گيرد و میزان درمان بیش­تر و کم­تر از حد مورد نیاز کاهش می­یابد.