per مجله دانش و تندرستي در علوم پایه پزشکی 1735-577X 2345-3753 2023-01-08 1 8 10.22100/jkh.v17i4.2652 2152 Neghar Gholampour 0 https://orcid.org/0000-0002-2240-1521 Anneh Mohammad Gharravi 1 https://orcid.org/0000-0001-5113-5982 Hossein Khastar 2 https://orcid.org/0000-0003-0553-3757 Monire Shafahi 3 https://orcid.org/0000-0002-4340-7893 Mehdi Khaksari 4 https://orcid.org/0000-0002-2240-1521 - مرکز تحقیقات دانشجویی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، شاهرود، ایران. - دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، شاهرود، ایران. - مرکز تحقیقات سلامت جنسی و باروری، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، شاهرود، ایران. - دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد آزاد شهر، آزاد شهر، ایران. - مرکز تحقیقات اعتیاد، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، شاهرود، ایران. مقدمه: امروزه کشور ما با مشکل روزافزون اعتیاد به مت‌آمفتامین به‌ویژه در جوانان و نوجوانان روبرو است. مصرف این ماده اعتيادآور در درازمدت به سيستم‌هاي دوپامينرژيك، سروتونرژيك و سوخت و ساز مغزي آسيب می‌رساند و به‌علت اثرات نوروتوکسیسیته در مغز، بیمار دچار اختلالات شناختی از جمله اختلال در حافظه و یادگیری، اختلالات خلقی و اضطرابی می‌گردد. اسنیک اسید یک متابولیت ثانویه از گلسنگ است که دارای خواص بیولوژیکی مختلف از جمله فعالیت‌های آنتي‌اکسيداني و ضدالتهابی است. از این‌رو این مطالعه در جهت کمک به اثبات عملکرد محافظت نورونی اسنیک اسید در برابر فعالیت سمیت عصبی مت‌آمفتامین انجام گرفته است. مواد و روش‌ها: سمیت عصبی به‌وسیله تزریق مت‌آمفتامین با دوز 40 میلی‌گرم/کیلوگرم در چهار نوبت با فاصله زمانی دو ساعت هر بار به مقدار 10 میلی‌گرم/کیلوگرم، ایجاد شد سپس در گروه‌های تیمار تزریق اسنیک اسید با دوز 25 میلی‌گرم/ کیلوگرم وزن بدن درون صفاقی انجام گرفت؛ به این صورت که نوبت‌های تزریق 30 دقیقه، 24 ساعت و 48 ساعت پس از آخرین تزریق مت‌آمفتامین انجام شدند. جهت بررسی حافظه فضایی آزمون ماز آبی موریس انجام گرفت سپس مغزها جهت آزمایشات بیوشیمیایی و رنگ‌آمیزی نیسل خارج گردیدند. نتایج: داده‌های رفتاری نشان داد که در گروه‌های تیمار شده با اسنیک اسید میزان یادگیری نسبت‌به گروه مت‌آمفتامین افزایش‌یافته و در آزمون پروب درصد حضور حیوانات در ربع دایره هدف در گروه‌های تیمار شده به‌طور معناداری از گروه مت‌آمفتامین بیشتر بود که نشان‌دهنده بهبود عملکرد حافظه می‌باشد (01/0>P)، همچنین درمان با اسنیک اسید باعث کاهش مالوندی الدهید و افزایش سوپر دی اکسیداز مغز شد (05/0>P)، به‌علاوه در گروه مت‌آمفتامین افزایش مرگ سلولی نکروز در ناحیه CA1 هیپوکامپ مشاهده گردید که تیمار با اسنیک اسید کاهش معناداری در میزان سلول‌های نکروتیک نشان داد (05/0>P) نتیجه‌گیری: براساس یافته‌ها اسنیک اسید احتمالاً با کاهش مرگ سلولی در برابر سمیت عصبی ناشی از مت‌آمفتامین باعث بهبود عملکرد حافظه و یادگیری در رت‌ها گردد. Introduction:  Nowadays, methamphetamine addiction among teenagers and young people has attracted great concern in Iran. Long-term use of methamphetamine damages the brain's dopaminergic, serotonergic, and metabolic systems. Moreover, due to the effects of neurotoxicity in the brain, the patient suffers from cognitive disorders such as memory and learning disorders, mood disorders, and anxiety. Usnic acid has various biological properties, including antioxidant and anti-inflammatory activities. Therefore, the purpose of this study was to investigate the protective effects of usnic acid against the neurotoxicity of methamphetamine. Methods Methamphetamine neurotoxicity was induced by 40 mg/kg of METH in four intraperitoneally (IP) injections (e.g., 4×10 mg/kg q. 2-h, IP.). Usnic acid (25 mg/kg) was inserted at 30- min, 24-h, and 48 h after the final injection of METH. The Morris water maze test was used to study spatial memory. The brains were removed for biochemical assessments and Nissl staining. Results: Behavioral tests show that usnic acid treatment could significantly improve spatial memory deficits and learning (P<0.05) versus the METH group. Usnic acid treatment significantly increased superoxide dismutase (P<0.01) and reduced malondialdehyde (P<0.05). Moreover, usnic acid significantly reduced necrosis cell death (P<0.05) in the CA1 area of the hippocampus. Conclusion: According to the findings, usnic acid improves memory and learning function in rats by reducing cell death.   https://knh.shmu.ac.ir/index.php/site/article/view/2652