per مجله دانش و تندرستي در علوم پایه پزشکی 1735-577X 2345-3753 2022-09-26 33 39 10.22100/jkh.v17i3.2704 2199 Aliakbar Roudbari 0 Marjan Ghanbarian 1 Allah-Bakhsh Javid 0 Maral Afshari 2 - مرکز تحقیقات سلامت محیط و کار، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، شاهرود، ایران. دانشكده بهداشت دانشگاه علوم پزشكي شاهرود - کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، شاهرود، ایران. مقدمه: دریافت زیاد نیتریت و نیترات، سلامت انسان را تهدید مي‌کند. هدف از این مطالعه تعيين ميزان نیتریت و نیترات موجود در برخی صيفي‌جات کشت شده در منطقه بسطام شاهرود مي‌باشد. مواد و روش‌ها: مطالعه در فصل تابستان انجام گردید، پس از تقسیم منطقه، جمعاً 25 نمونه صيفي‌جات، 15 نمونه خاک و سه نمونه آب، جهت تعيين میزان نیترات و نیتریت طبق دستورالعمل استاندارد (شماره 4106) مورد سنجش قرار گرفت. نتايج: میانگین کلی میزان نیترات در خیار، گوجه فرنگی، سیب‌زمینی، بادمجان و پیاز به‌‌ترتیب برابر با 2/65±1/850، 4/25±1/642، 5/2±6/48، 5/4±8/14، 1/52±3/791 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن تر حاصل شد و این میزان در مورد نیتریت به‌ترتیب برابر با 1/0±23/9، 8/0±2/7، 04/0±52/0، 05/0±9/0، 32/0±3/5 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن تر به‌دست آمد که کلیه مقادیر به‌دست آمده کمتر از میزان استاندارد بود. میزان نیترات و نیتریت در خاک به‌ترتیب 2/562±68/1250 و 2/15±1/98 میلی‌گرم بر کیلوگرم وزن خاک گزارش شد. میزان نیترات و نیتریت در آب به‌ترتیب 2/2±68/5 و 2/0±23/0 میلی‌گرم در لیترگزارش شد. نتيجه‌گيري: با توجه به مصرف بالای سبزیجات و صيفي‌جات در فصول تابستان و بهار که فصول کوددهی گیاهان و بوته‌ها نیز مي‌باشد، توجه هر چه بیشتر مسؤلین و کشاورزان بر فرآیند کشت و کوددهی محصولات کشاورزی و همچنین پایش مکرر میزان نیتریت و نیترات در سبزیجات کشور توصیه مي‌شود. Introduction: Excessive intake of nitrite and nitrate threatens human health. The aim of this study was to determine the levels of nitrite and nitrate in some summer vegetables cultivated in Bastam region of Shahroud. Methods: the study was conducted in the summer. The study area was divided and a total of 25 summer vegetables, 15 soil samples, and three water samples were measured to determine the levels of nitrate and nitrite according to the Standard instruction (No. 4106). Results: The total average of nitrate in cucumber, tomato, potato, eggplant and onion  was 850.1 ± 65.2, 642.1± 25.4, 48.6 ± 2.5, 14.8 ± 4.5, 791.3±52.1 mg/kg fresh weight,  respectively and this  level for nitrite was equal to 9.23 ± 0.1, 7.2 ± 0.8, 0.52 ± 0.04, 0.9± 0.05, 5.3±0.32 mg/kg fresh weight that all values were less than the standard  level. The  level of nitrate and nitrite in the soil was 1250.68 ±562.2 and 98.1 ± 15.2 mg/kg soil weight, respectively. The  level of nitrate and nitrite in the water was 5.68±2.2 and 0.23±0.2 mg/l, respectively. Conclusion: Due to the high consumption of vegetables and summer vegetables in summer and spring, which are also the fertilizing seasons for plants and shrubs, it is recommended that managers and farmers pay more attention to the process of cultivation and fertilization of agricultural products, as well as frequent monitoring of the level of nitrite and nitrate in the country's vegetables. https://knh.shmu.ac.ir/index.php/site/article/view/2704