fas Shahroud University of Medical Sciences مجله دانش و تندرستي در علوم پایه پزشکی 1735-577X 2345-3753 2024-03-03 1 11 10.22100/jkh.v18i4.2918 2386 نرگس نیکونهاد 0 https://orcid.org/0000-0003-2214-7268 میلاد اخلاقی 1 https://orcid.org/0000-0001-5965-3637 مریم انتظاری 2 https://orcid.org/0009-0009-8314-1143 شایسته شهریاری 3 https://orcid.org/0000-0003-1014-4959 بی بی فاطمه حقیرالسادات 4 https://orcid.org/0000-0003-0185-4617 - دکتری زیست‌شناسی تکوینی، دانشگاه خوارزمی و عضو هیأت علمی، گروه زیست‌شناسی، دانشگاه علم و هنر، یزد. - کارشناسي ارشد بيوشيمي باليني، گروه بيوشيمي باليني، دانشکده پزشکي، دانشگاه علوم پزشکي و خدمات درمانی شهيد صدوقي يزد، يزد، ايران. - کارشناسی ارشد بیولوژی، دانشگاه پیام نور تفت، تفت، ایران. - کارشناسی ارشد زیست فناوری پزشکی، گروه زیست فناوری پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران. - مرکز تحقيقات نانوتکنولوژی پزشکي و مهندسي بافت، پژوهشکده علوم توليد مثل، دانشگاه علوم پزشکي و خدمات درمانی شهيد صدوقي يزد، يزد، ايران. مقدمه: سرطان تخمدان در میان بانوان از مهمترین و البته کشنده‌ترین انواع سرطان است. شیمی درمانی به‌عنوان اصلی‌ترین روش درمان سرطان، علاوه عوارض جانبی بالا در بسیاری از موارد ناکارآمد است. استفاده از گیاهان دارویی و اسانس آنها به‌عنوان یک روش جایگزین نیز با چالش‌هایی روبه‌رو است، که با امروزه با استفاده از نانوذرات دارورسان مانند لیپوزوم، سعی بر غلبه بر این چالش‌ها داریم. لذا هدف از مطالعه‌ی حاضر، ساخت و مشخصه‌یابی نانولیپوزوم‌های حاوی اسانس زنجبیل و بررسی اثر سمیت آن بر روی سلول‌های سرطانی رده‌ی A-2780 سرطان تخمدان و مقایسه آن با فرم آزاد اسانس است. مواد و روش‌‌‌ها: پس از استخراج اسانس گیاه زنجبیل با دستگاه کلونجر، لیپوزوم‌های حاوی اسانس زنجبیل به روش فیلم نازک سنتز گردیدند و اسانس درون آنها با روش هیدراتاسیون بارگذاری گردید. سپس میزان درونگیری و بررسی رهایش اسانس از لیپوزوم با روش اسپکتروفتومتری مورد ارزیابی قرار گرفت. ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی نانوسامانه‌ی سنتز شده مثل سایز، بار الکتریکی، مورفولوژی و عدم برهم‌کنش اسانس و لیپوزوم با استفاده از روش‌‌‌های DLS، SEM و FTIR مورد بررسی قرار گرفت و در آخر نیز سمیت نانو سامانه‌ی سنتز شده بر روی سلول‌های سرطانی تخمدان با استفاده از تکنیک MTT سنجش شد. نتایج: در این پژوهش ما موفق به ساخت نانولیپوزوم‌های حاوی اسانس زنجبیل با میزان انکپسولاسیون 21/3±41/56، اندازه 38/4 ± 72/85 نانومتر، شاخص پراکندگی 58/0 ± 48/1 و بار الکتریکی 19/1 ± 17/19- با مورفولوژی مناسب شدیم که دارای رهایش آهسته و نیمه هدفمند بودند. همچنین حداکثر میزان رهایش اسانس از نانوسامانه در طی 48 ساعت برابر با 41/2 ± 5/62% بود. نانوسامانه و اسانس نیز فاقد بر هم‌کنش شیمیایی با یکدیگر بودند و همچنین لیپوزومه کردن اسانس سبب افزایش خاصیت ضدسرطانی آن در مقایسه با فرم آزاد آن بر روی سلول‌های سرطانی تخمدان گردید بود. نتیجه‌گیری: نتایج مطالعه‌ی فوق نشان داد، می‌توان از نانولیپوزوم‌های سنتز شده با خواص فیزیکوشیمیایی مناسب به‌عنوان حاملی مناسب جهت رسانش اسانس زنجبیل به سلول‌های سرطانی استفاده گردد. Introduction: Ovarian cancer is one of the most common causes of cancer-related deaths in women. Therefore, this study aimed to produce and analyze nanoliposomes that encapsulate ginger essential oil and assess its cytotoxic effects on the A-2780 ovarian cancer cell line, comparing it to the unencapsulated essential oil. Methods: Following the extraction of ginger essential oil using the Clevenger apparatus, liposomes containing the oil were created using the thin film method, and the essential oil was then incorporated into them using the hydration method. Next, the encapsulation efficiency and release pattern of the essential oil from the liposome were assessed using the spectrophotometry method. Physicochemical properties of the synthesized nanosystems, like size, PDI, zeta potential, morphology, and the lack of interaction between essential oils and liposomes, were investigated using DLS, SEM, and FTIR methods, respectively. Finally, the cytotoxicity effect of the synthesized nanosystems on ovarian cancer cells was measured using MTT assay. Results: In this study, we successfully produced nanoliposomes incorporating ginger essential oil with an encapsulation efficiency of 56.41 ± 3.21%, a size of 85.72 ± 4.38 nm, a PDI of 1.48 ± 0.58, a zeta potential of -19.17 ± 1.19, and suitable morphology. These nanoliposomes exhibited a slow and semi-controlled release pattern, with a maximum essential oil release rate of 62.5 ± 2.41% over 48 hours. The nanosystems and essential oil did not exhibit any chemical interaction, and the encapsulation of the essential oil enhanced its anti-cancer properties when compared to its free form on ovarian cancer cells. Conclusion: The results of this study showed that synthesized nano-liposomes with appropriate physicochemical properties can serve as effective nano-carriers for delivering ginger essential oil to cancer cells. https://knh.shmu.ac.ir/index.php/site/article/view/2918 اسانس زنجبیل نانو لیپوزوم سرطان تخمدان میزان انکپسولاسیون Ovarian cancer Ginger essential oil Nano liposomes Encapsulation efficiency