fas Shahroud University of Medical Sciences مجله دانش و تندرستي در علوم پایه پزشکی 1735-577X 2345-3753 2026-08-31 3 9 10.22100/jkh.v21i1.3079 4126 کاوه امین‌الاسلام 0 https://orcid.org/0009-0004-7503-5854 مهدی خاکساری 1 https://orcid.org/0000-0002-2240-1521 حسین خواستار 2 https://orcid.org/0000-0003-0553-3757 - کميته تحقيقات دانشجویی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکي شاهرود، شاهرود، ايران. - دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، شاهرود، ایران. - مركز تحقيقات سلامت جنسي و باروري، دانشگاه علوم پزشكي شاهرود، شاهرود، ايران. مقدمه: سيس پلاتين يك داروي شیمی درمانی بسیار کارآمد در درمان سرطان‌های مختلف می‌باشد ولي عوارض جانبي متعددي مانند سمیت کبدی، سمیت کلیوی و نوروپاتي موجب كاهش دوز مصرفي اين دارو می‌گردد. مطالعه حاضر با هدف بررسي اثرات محافظتي هسپریدین و مالویدین بر آسيب کبدی ايجاد شده به‌دنبال تزریق سيس پلاتين در موش صحرايي انجام شده است. مواد و روش‌ها: 32 موش صحرایی به‌صورت تصادفی به ۴ گروه مساوی شدند: ۱- گروه کنترل: در این گروه سالین به میزان ۵/۰ سی‌سی داخل صفاقی تزریق شد. ۲- گروه سیس پلاتین: در این گروه سیس پلاتین با دوز mg/Kg6 به‌صورت تک دوز به‌صورت داخل صفاقی تزریق شد. ۳- گروه مالویدین: در این گروه مالویدین به مدت 21 روز (mg/kg, P.O, 100) به حیوانات داده شد و سپس در روز بعد، mg/Kg 6 سیس پلاتین به‌صورت تک دوز به‌صورت داخل صفاقی تزریق شد. ۴- گروه هسپریدین: در این گروه هسپریدین ۶ روز (mg/kg, P.O50) به حیوانات داده شد و سپس در روز بعد mg/Kg 6 سیس پلاتین به‌صورت تک دوز به‌صورت داخل صفاقی تزریق شد. ۹۶ ساعت بعد از تزریق سیس پلاتین خون و بافت کبد جمع‌آوری گردید. نتایج: در گروه سیس پلاتین، مقدار آسپارتات آمینوترانسفراز (AST)، آلانین ترانس آمیناز (ALT) و مالون دی آلدهید (MDA) نسبت‌به گروه کنترل به‌طور معناداری بالاتر بود. همچنین در این گروه مقدار گلوتاتیون (GSH)، سوپراکسید دیسموتاز (SOD) و کاتالاز (CAT) به‌طور معنادار از گروه کنترل کمتر بود. در گروه مالویدین و گروه هسپریدین مقدار AST، ALT و MDA در مقایسه با گروه سیس‌پلاتین به‌طور معنی‌دار کاهش و مقدار GSH و CAT افزایش یافت. به علاوه، در گروه هسپریدین SOD به‌طور معناداری نسبت‌به گروه سیسس پلاتین افزایش یافت. نتيجه‌گيري: تیمار با مالویدین و هسپریدین با بهبود عملکرد و کاهش استرس اکسیداتیو بافت کبد موجب کاهش عوارض ناشی از تزریق سیس‌پلاتین می‌گردد. Introduction: Cisplatin is a very effective chemotherapy drug in the treatment of various cancers, but several side effects such as drug toxicity, kidney toxicity and neuropathy cause a decrease in the dosage of this drug. Present study was conducted with the aim of investigating the protective effects of hesperidin and malvidin on liver damage caused by cisplatin injection in rats. Methods: Rats [n=32] were randomly assigned to four equal groups: 1- Control group: injected salin [0.5 ml, ip], 2- Cisplatin group [6 mg/kg, i.p, single dose] 3-Malvidin group [100 mg/kg, P.O, 21 days] + Cisplatin in next day [6 mg/kg, i.p, single dose] and mg/kg, P.O] + Cisplatin in next day [6 mg/kg, i.p, single dose]. After 96 hours from cisplatin injection, all rats were anesthetized and blood samples and liver tissue was collected. Results: In the cisplatin group, the values of AST, ALT, and MDA were significantly higher and GSH, CAT and SOD was significantly lower than the control group. In the malvidin and hesperidin groups, the levels of AST, ALT and MDA significantly decreased and GSH and CAT increased significantly in contrast to cisplatin group. in addition, in hesperidin group, SOD increased in contrast to cisplatin group. Conclusion: Treatment with malvidin and hesperidin reduces the side effects caused by cisplatin injection by improving liver function and reducing oxidative stress. https://knh.shmu.ac.ir/index.php/site/article/view/3079 سیس‌پلاتین مالویدین هسپریدین آسیب کبدی-کلیوی استرس اکسیداتیو Cisplatin Malvidin Hesperidin Liver damage Oxidative stress