fas Shahroud University of Medical Sciences مجله دانش و تندرستي در علوم پایه پزشکی 1735-577X 2345-3753 2025-02-03 41 48 10.22100/jkh.v19i4.3310 4358 هاشم حق دوست یزدی 0 https://orcid.org/0000-0001-5825-8758 Mohammad Sofiabadi 0 https://orcid.org/0000-0001-9459-3369 محمدحسین اسماعیلی 1 منیردخت میرزاده 2 https://orcid.org/0000-0002-3594-8278 اشکان همت زاده 3 - دانشیار- مرکز تحقیقات بیماری‌های غیرواگیر، پژوهشکده پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر- دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران. - استاد- مرکز تحقیقات بیماری‌های غیرواگیر، پژوهشکده پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر –دانشگاه علوم پزشکي قزوین، قزوین، ایران. - دانشیار- گروه پزشکی اجتماعی– دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران. - دانشگاه علوم پزشکی قزوین، دانشکده پزشکی، دانشجوی پزشکی، قزوین، ایران. مقدمه: پارکینسون از بیماری‌های تخریبی مغز به‌شمار می‌رود. شواهد نشان می‌دهد که تغییر در هموستاز عناصر کمیاب از جمله آهن، در ایجاد این بیماری نقش مهمی دارد و آهن یک کوفاکتور مهم در ساخت دوپامین می‌باشد. هدف این مطالعه بررسی ارتباط بین سطح آهن سرم و پارکینسون تجربی در موش‌های صحرایی بود. مواد و روش‌ها: 24 موش صحرایی نر به سه گروه کنترل، شم، پارکینسونی شده تقسیم شدند. برای القای پارکینسون، سم 6-هیدروکسی دوپامین (4 میکروگرم/ میکرولیتر) تحت جراحي استرئوتاکسي به ناحیه دسته مغز جلویی میانی (MFB) نیمکره راست مغز موش‌ها تزریق شد. شدت پارکینسون در هفته‌های سوم، پنجم، هشتم و دهم پس از جراحی با آزمون چرخش القاء شده با تزریق آپومورفین (5/0 میلی‌گرم /کیلوگرم) و آزمون سیلندر ارزیابی شد. خونگیری یک بار قبل از جراحی و سه نوبت پس از آن انجام و آهن سرم با روش Iron Selective Electrode Method اندازه‌گیری گردید. داده‌ها با آزمون‌های آماري واریانس یک طرفه و توکی تحلیل شدند. نتایج: براساس شدت علایم رفتاری، موش‌های دریافت‌کننده سم به سه زیر گروه خفیف، متوسط و شدید تقسیم شدند. سطح سرمی آهن در خونگیری اول برابر با 6/4 ± 5/142 بود. سطح سرمی آهن در گروه‌ها پس از تیمار کاهش یافت که این روند کاهشی در گروه موش‌های پارکینسونی در مقایسه به گروه کنترل معنی‌دار بود. همچنین، سطح سرمی آهن در موش‌های پارکینسونی شدید نسبت به زیرگروه خفیف به شکل معنی‌داری کمتر بود. نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌ها، پارکینسون تجربی موجب کاهش قابل‌توجهی در سطح سرمی آهن می‌شود و میزان کاهش آهن با شدت علایم رفتاری پارکینسون در موش‌ها ارتباط دارد. Introduction: Parkinson's is a degenerative brain disease, and changes in the balance of rare elements, particularly iron, are believed to play a key role in its development. Iron is crucial for dopamine production, which is affected by the disease. This study aimed to investigate the relationship between serum iron levels and the development of Parkinson's disease in rat models. Methods: Twenty-four male rats were divided into three groups: control, sham, and Parkinson's. To induce Parkinson's disease, 4 µg/μL of the 6-hydroxydopamine toxin was injected into the middle frontal brain bundle (MFB) region of the right hemisphere of the rats' brains using stereotaxic surgery. The severity of Parkinsonism was assessed in the third, fifth, eighth, and tenth weeks after surgery using the apomorphine-induced rotation test and the cylinder test. Blood samples were collected once before surgery and three times afterward, and serum iron levels were measured using the ion-selective electrode (ISE) method. Results: Based on the severity of behavioral symptoms, the rats that received the toxin were divided into three subgroups: mild, moderate, and severe. The serum iron level in the first blood draw was 142.5 ± 4.6. Serum iron levels decreased in all groups following the injection, with a significant reduction observed in the Parkinson's group compared to the control group. Additionally, serum iron levels were significantly lower in the severe Parkinson's subgroup compared to the mild subtype. Conclusion: Experimental Parkinson's disease causes a significant decrease in serum iron levels, and the extent of this decrease is related to the severity of behavioral symptoms in rats. https://knh.shmu.ac.ir/index.php/site/article/view/3310 بیماری پارکینسون، آهن، 6- هیدروکسی دوپامین، آپومرفین