fas Shahroud University of Medical Sciences مجله دانش و تندرستي در علوم پایه پزشکی 1735-577X 2345-3753 2026-04-29 3 9 10.22100/jkh.v20i4.3370 4418 حمیدرضا زاهدی 0 نغمه احمدیان کیا 1 https://orcid.org/0000-0001-8309-4935 مژگان فضلی 2 https://orcid.org/0000-0002-8703-5446 سارا سعیدنیا 3 https://orcid.org/0000-0002-0424-9722 - دکترای حرفه‌ای پزشکی، كمیته تحقیقات دانشجويی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، شاهرود، ايران. - استاد گروه علوم تشریح و بیولوژی، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، شاهرود، ايران. - مرکز تحقیقات پیشگیری از سرطان، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، شاهرود، ايران. - کارشناس ارشد میکروب‌شناسی، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، شاهرود، ايران. - استادیار گروه علوم تشریح و بیولوژی، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، شاهرود، ايران. - مرکز تحقیقات مهندسی بافت و سلول‌های بنیادی، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، شاهرود، ايران. مقدمه: هدف از مطالعه حاضر بررسی میزان فاکتور رشد فیبروبلاست (FGF)، به‌عنوان مولفه‌ای اثرگذار در اسپرماتوژنز و تحرک اسپرم، در نمونه‌هاي منی مردان نرموزواسپرم و آستنوزو اسپرم در شهرستان شاهرود است. مواد و روش‌ها: این مطالعه بر روی 30 نمونه منی از مردان 20 تا 60 ساله مراجعه‌کننده به آزمایشگاه مهر شهر شاهرود انجام شد. نمونه‌ها با استفاده از دستگاه CASA (Computerized Assisted Semen Analyzer) و بر اساس معیارهای WHO به دو گروه آستنوزواسپرمی (15 نمونه) و نرموزواسپرمی (15 نمونه) تقسیم شدند. شاخص‌های مورد بررسی شامل سن، حجم مایع منی، تعداد، تحرک، درصد اسپرم با حرکت پیشرونده، مورفولوژی اسپرم و غلظت FGF بود. نتایج: نتایج مشخص کرد که در سن، حجم منی، pH منی و تمامی ویژگی‌های کیفی (چسبندگی– آگلوتیناسیون– تجمع– بو– رنگ) تفاوتی بین دو گروه وجود نداشت. در تعداد اسپرم، درصد اسپرم متحرک، درصد اسپرم با حرکت پیشرونده و درصد اسپرم با مورفولوژی طبیعی تفاوت معناداری بین دو گروه نورموزو اسپرم و آستنوزو اسپرم دیده شد (05/0P<). همچنین غلظت FGF در گروه نورموزواسپرم به‌طور معناداری بالاتر از گروه آستنوزواسپرم بود (01/0P<). علاوه بر این تعداد اسپرم (09/0P=) افزایش یافته است و ارتباط مستقیمی بین آنها وجود دارد ولی این ارتباط معنادار نبود. نتيجه‌گيري: بر اساس نتایج از بین تمام متغیر‌های مورد مطالعه، میانگین تعداد اسپرم، درصد اسپرم متحرک، درصد اسپرم با حرکت پیشرونده، اسپرم با مورفولوژی طبیعی و غلظت FGF در بین دو گروه نورموزواسپرم و آستنوزواسپرم با هم اختلاف معناداری داشت. همچنین در مقایسه‌ی همبستگی FGF با تعداد اسپرم، درصد اسپرم متحرک و درصد اسپرم با حرکت پیشرونده مشخص شد که این ارتباط وجود دارد ولی در همه‌ی موارد معنادار نشد. Introduction: This study aimed to investigate the levels of Fibroblast Growth Factor (FGF), a key mediator of spermatogenesis and sperm motility, in the seminal plasma of normozoospermic and asthenozoospermic individuals residing in Shahroud. Methods: This work examined 30 semen samples from men aged 20-60 years attending the Mehrshahr Laboratory in Shahroud. Semen analysis was performed using a Computerized Assisted Semen Analyzer (CASA) according to WHO criteria. The samples were accordingly classified into two groups: asthenozoospermic (n=15) and normozoospermic (n=15). The primary parameters assessed included age, seminal fluid volume, sperm concentration, sperm motility, progressive motility, sperm morphology, and FGF concentration. Results: The results showed that there was no difference in age, semen volume, semen pH, and all qualitative characteristics (e.g., stickiness, agglutination, aggregation, odor, color) between the two groups. There was a significant difference in the number of sperm, motile sperm, progressive motility percentage, and percentage of sperm with normal morphology between normozoospermic group and asthenozoospermic group (P<0.05). Also, FGF concentration in the normozoosperm group was significantly higher than in the asthenozoosperm group (P<0.01). Correlation analysis revealed a direct relationship between increasing FGF concentration and increased percentages of motile sperm (P=0.07), sperm with progressive motility (P=0.08), and sperm count ; however, these correlations did not reach statistical significance. Conclusion: Significant differences in sperm count, motility, morphology, and FGF concentration were found between the two groups. Beside, FGF concentration revealed a correlation with sperm count and motility, though not always statistically significant. http://knh.shmu.ac.ir/index.php/site/article/view/3370 قیبروبلاست سیمن مردان فاکتور رشد فیبروبلاست (FGF)، نورموزواسپرم، آستنوزواسپرم، اسپرموگرام Fibroblast Growth Factor (FGF) Normozoospermic Asthenozoospermic Spermogram