fas Shahroud University of Medical Sciences مجله دانش و تندرستي در علوم پایه پزشکی 1735-577X 2345-3753 2025-02-03 49 57 10.22100/jkh.v19i4.3387 4435 علیرضا رسولی کوچه 0 https://orcid.org/0009-0008-3980-3448 رسول شهروز 1 https://orcid.org/0000-0002-1470-010X علی شالیزار جلالی 2 https://orcid.org/0000-0002-9811-7754 - کارشناسی ارشد، گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. - استاد، گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. - دانشیار، گروه علوم پایه، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. مقدمه: تغییرات بافت‌شناسی دستگاه تناسلی متعاقب برداشت تخمدان و نیز نقش ماست‌ سل‌ها در باروری، لانه‌گزینی، آبستنی و عملکرد سیستم تناسلی موجب شد که در مطالعه حاضر به بررسی ارتباط پراکندگی ماست ‌سل‌ها با تغییرات بافت‌شناسی رحم در مراحل مختلف جنسی رت‌های اواریکتومی شده بپردازیم. مواد و روش‌ها: در این مطالعه تعداد ۴۰ سر موش رت بالغ (۲۲۰-۲۰۰ گرم) به‌طور تصادفی در ۵ گروه اصلی و ۲ زیر گروه قرار گرفتند. گروه‌ها عبارتند از کنترل، روزهای اول، دوم، چهارم و هشتم پس از اواریکتومی که هرکدام در مراحل فولیکولر و لوتئال بررسی شدند. نمونه‌برداری از شاخ رحم بلافاصله پس از آسان‌کشی در روزهای مربوطه انجام شد و نمونه‌ها جهت مطالعه بافت‌شناسی و هیستومورفومتری تحت رنگ‌آمیزی H&E و تولوئیدین بلو قرار گرفتند. نتایج: مطالعه شاخص‌های مختلف هیستومورفومتری نشان داد که تغییرات متنوعی در روزهای پس از اواریکتومی ایجاد شد که این تغییرات اغلب در روز هشتم پس از اواریکتومی بیشتر از روزهای قبل بود. همچنین میانگین تعداد عروق خونی آندومتر نیز پس از کاهش در مرحله‌ی فولیکولر و افزایش در مرحله‌ی لوتئال ۲۴ ساعت بعد اواریوکتومی به‌تدریج تا روز ۸ افزایش یافت به‌طوری‌که در روز ۸ دارای افزایش معنی‌دار نسبت‌به گروه کنترل بود (۰۵/۰<P). نتیجه‌گیری: مطالعه حاضر نشان داد که تغییرات پراکندگی ماست‌ سل‌های دستگاه تناسلی در گروه‌ها و مراحل مختلف، ممکن است با تغییرات بافتی دستگاه تناسلی رت‌های اواریکتومی شده ارتباط داشته باشد. Introduction: The histological changes of the reproductive system following ovariectomy and the role of mast cells in fertility, implantation, pregnancy, and the function of the reproductive system led us to investigate the relationship between the distribution of mast cells and the histological changes of the uterus in different sexual stages of ovariectomized rats. Methods: In this study, 40 adult rats (weighing 200-220 g) were randomly divided into five main groups, each with two subgroups. The groups included the control group and those corresponding to the first, second, fourth, and eighth days following ovariectomy. Each group was examined during both the follicular and luteal stages. Result: The study of different histomorphometric parameters showed that various changes occurred in the days following ovariectomy, with these changes being more pronounced on the eighth day compared to the earlier days. Furthermore, the average number of blood vessels in the endometrium after decreasing in the follicular phase and increasing in the luteal phase 24 hours after ovariectomy gradually increased until the 8th day, so that on the 8th day it had a significant increase compared to the control group (P<0.05). Conclusion: The present study indicated that changes in the distribution of mast cells in the genital system across different groups and stages may be related to the tissue alterations in the genital system of ovariectomized rats. https://knh.shmu.ac.ir/index.php/site/article/view/3387 اواریوکتومی مرحله فولیکولر مرحله لوتئال Ovariectomy Follicular stage Luteal stage