fas Shahroud University of Medical Sciences مجله دانش و تندرستي در علوم پایه پزشکی 1735-577X 2345-3753 2025-09-13 69 75 10.22100/jkh.v20i2.3455 4503 نسیم عابدی منش 0 https://orcid.org/0000-0002-7254-9567 بهروز مطلق 1 https://orcid.org/0000-0002-0837-0933 مهسا ناصر 2 هستی ندرلو 3 - استادیار، گروه تغذیه، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، ایران. - استادیار، گروه بیوشیمی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، ایران. - دانشجوی کارشناسی ارشد بیوشیمی بالینی، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، ایران. - کارشناس تغذیه، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، ایران. مقدمه: نسبت TG/HDL-C به‌عنوان یک شاخص کلیدی در ارزیابی خطر کاردیومتابولیک در بیماران مبتلا به پرفشاری خون شناخته می‌شود. این نسبت با مقاومت به انسولین، چاقی مرکزی و افزایش خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی مرتبط است. هدف این مطالعه، بررسی ارتباط بین TG/HDL-C و شاخص‌های تن‌سنجی و قند خون ناشتا در بیماران مبتلا به پرفشاری خون در شهر زنجان است. مواد و روش ها: این پژوهش یک مطالعه مقطعی است که در سال ۱۴۰۲ روی ۱۵۸ بیمار مبتلا به پرفشاری خون انجام شد. نمونه‌ها به‌صورت در دسترس انتخاب شدند و داده‌های مربوط به قد، وزن، دور کمر، دور باسن، نمایه توده بدنی (BMI)، نسبت دور کمر به باسن (WHR) و سطح قند خون ناشتا از طریق اندازه‌گیری‌های بالینی و آزمایش‌های خونی جمع‌آوری شد. تحلیل‌های آماری با استفاده از نرم‌افزار SPSS انجام شد. نتایج: نتایج نشان داد که بین نسبت TG/HDL-C و شاخص‌های BMI، وزن، دور کمر، WHR و سطح قند خون ناشتا همبستگی مثبت و معنی‌داری وجود دارد (001/0P<). همچنین، مقادیر TG/HDL-C در مردان به‌طور معناداری بالاتر از زنان بود (005/0P=). افراد با نسبت TG/HDL-C بالاتر دارای وزن و چاقی مرکزی بیشتری بودند. نتیجه گیری: در این مطالعه بین نسبت TG/HDL-C با خطر چاقی بویژه چاقی شکمی و نیز قند خون ناشتا ارتباط مثبت و معنی‌داری مشاهده شد. لذا پایش منظم TG/HDL-C در بیماران مبتلا به پرفشاری خون می‌تواند در ارزیابی خطر کاردیومتابولیک و پیشگیری از بیماری‌های قلبی‌عروقی مفید باشد. Introduction: The TG/HDL-C ratio is known as a key indicator in assessing cardiometabolic risk in patients with hypertension. This ratio is associated with insulin resistance, central obesity, and increased risk of cardiovascular diseases. This study aimed to investigate the relationship between TG/HDL-C and anthropometric indices and fasting blood sugar in patients with hypertension in Zanjan. Methods: This cross-sectional study, carried out in 2023, involved 158 patients diagnosed with hypertension. Participants were selected through convenience sampling. Data collection included clinical measurements of height, weight, waist and hip circumference, body mass index (BMI), waist-to-hip ratio (WHR), and fasting blood glucose levels obtained via blood tests. Statistical analysis was conducted using SPSS software, version 11.5. Results: The results showed that there was a positive and significant correlation between the TG/HDL-C ratio and BMI, weight, waist circumference, WHR, and fasting blood sugar levels (P<0.001). Also, TG/HDL-C values were significantly higher in men than in women (P=0.005). People with higher TG/HDL-C ratios had more weight and central obesity. Conclusion: The present study observed a positive and significant association between the TG/HDL-C ratio and the risk of obesity, particularly abdominal obesity, and fasting blood sugar. Consequently, the regular monitoring of TG/HDL-C in patients diagnosed with hypertension can facilitate the assessment of cardiometabolic risk and the prevention of cardiovascular diseases. https://knh.shmu.ac.ir/index.php/site/article/view/3455 تری‌گلیسیرید HDL-C نمایه توده بدنی نسبت دور کمر به دور باسن قند خون پرفشاری خون. Triglycerides, . HDL cholesterol , Body mass index, Waist-hip ratio, Blood glucose, Hypertension