eng Shahroud University of Medical Sciences مجله دانش و تندرستي در علوم پایه پزشکی 1735-577X 2345-3753 2026-08-31 55 65 10.22100/jkh.v21i1.3566 4614 Temidayo Daniel Adeniyi 0 https://orcid.org/0000-0002-8482-9136 Akinpelu Moronkeji 1 https://orcid.org/0000-0001-5186-8676 Samuel Ayobami Fasogbon 2 https://orcid.org/0000-0003-0434-6829 Olubunmi Esan 3 https://orcid.org/0000-0002-2446-3734 Olusola Olalekan Elekofehinti 4 https://orcid.org/0000-0002-7921-7047 Immanuel Kayode 5 https://orcid.org/0009-0001-2131-9948 Precious Joy Gbajuola 6 https://orcid.org/0009-0004-3505-3804 Adebisi Adebanjo 5 https://orcid.org/0009-0004-4620-7039 Olamiju Tamilore 7 https://orcid.org/0009-0000-7649-0235 - Department of Medical Laboratory Science, Faculty of Basic Clinical Sciences, College of Health Sciences, University of Ilorin, Kwara State, Nigeria. Osun State University, Osogbo, Osun State, Nigeria - Department of Biomedical Sciences, University of Greenwich, London, United Kingdom. - Department of Medical Laboratory Science, School of Allied Health Sciences, Olusegun Agagu University of Sciences and Technology, Okitipupa, Ondo State, Nigeria. - Bioinformatics and Molecular Biology Unit, Department of Biochemistry, Federal University of Technology, Akure, Ondo State, Nigeria. - Department of Medical Laboratory Science, Faculty of Allied Health Sciences, University of Medical Sciences, Ondo, Ondo State, Nigeria. Joseph Ayo Babalola University, Ikeji-Arakeji, Osun State University of Medical Sciences, Ondo, Ondo State Introduction: Cadmium, classified as a Group I human carcinogen by the International Agency for Research on Cancer [IARC], induces toxicity primarily through oxidative stress driven by the excessive reactive oxygen species [ROS] generation, triggering inflammatory responses and causes multi-organ damage, particularly in the liver and kidneys. This study evaluated the histopathological and molecular changes associated with cadmium chloride [CdCl₂]-induced hepatorenal toxicity and the protective effects of methanolic extracts of Aframomum melegueta and Rauvolfia vomitoria in adult male Wistar rats. Methods: Twenty-five rats weighing 200 g each were randomly assigned to five groups [n = 5]. Group I was administered only distilled water without CdCl2 exposure, while Groups II–V received CdCl₂ [12 mg/kg body weight] by oral gavage once weekly. Group II remained untreated, Groups III and IV received R. vomitoria or A. melegueta, respectively, at a dose of 200 mg/kg body weight, while Group V received a combined treatment of both extracts. After 28 days, liver and kidney tissues were collected for histopathological examination and mRNA expression analysis of nuclear factor kappa B [NFκB] and interleukin-1 beta [IL-1β]. Results: CdCl₂ exposure significantly increased NFκB and IL-1β expression [p < 0.05], indicating enhanced inflammatory signalling response and tissue injury. Treatment with either A. melegueta or R. vomitoria significantly downregulated these pro-inflammatory markers and ameliorated CdCl₂-induced histopathological damage. However, co-administration of both extracts did not produce additional protective effects. Conclusion: A. melegueta and R. vomitoria individually attenuate CdCl₂-induced hepatorenal toxicity by modulating NFκB and IL-1β pathways, while their combined use offers no added benefit. مقدمه: کادمیوم که توسط آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان (IARC) به‌عنوان سرطان‌زای انسانی گروه ۱ طبقه‌بندی شده است، عمدتاً از طریق القای استرس اکسیداتیو، تولید بیش از حد گونه‌های فعال اکسیژن (ROS) و تحریک پاسخ‌های التهابی موجب آسیب چند اندامی، به‌ویژه در کبد و کلیه‌ها، می‌شود. در این مطالعه، تغییرات مولکولی و آسیب‌شناختی ناشی از سمیت کبدی–کلیوی القا شده با کلرید کادمیوم (CdCl₂) و اثرات محافظتی عصاره‌های متانولی Aframomum melegueta و Rauvolfia vomitoria در موش‌های صحرایی نر نژاد ویستار بررسی شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه مقطعی بر روی ۴۰۰ فرد بالغ مبتلا به HIV تحت درمان با HAART در بیمارستان نیروی دریایی نیجریه، واری، انجام شد. شرکت‌کنندگان بر اساس مدت دریافت HAART به سه گروه (≤۲ سال، ۲ تا ۵ سال و >۵ سال) تقسیم شدند. داده‌های جمعیت‌شناختی، BMI، پروفایل چربی (کلسترول تام، LDL-C، HDL-C و تری‌گلیسرید)، قند خون ناشتا و HbA1c ارزیابی و ارتباط مدت درمان HAART با بیماری‌های قلبی- متابولیک با استفاده از رگرسیون لجستیک چندمتغیره و تعدیل متغیرهای مخدوش‌کننده بررسی شد. نتایج: مواجهه با CdCl₂ موجب افزایش معنی‌دار بیان NFκB و IL-1β شد (05/0>P) که نشان‌دهنده افزایش پاسخ‌های پیام‌رسانی التهابی و آسیب بافتی است. تیمار با هر یک از عصاره‌های A. melegueta یا R. vomitoria موجب کاهش معنی‌دار بیان NFκB و IL-1β و بهبود تغییرات آسیب‌شناختی بافتی ناشی از CdCl₂ شد؛ با این حال، تجویز همزمان دو عصاره اثر محافظتی بیشتری نشان نداد. بحث: صاره‌های A. melegueta و R. vomitoria می‌توانند با تعدیل مسیرهای التهابی NFκB و IL-1β، اثرات محافظتی در برابر سمیت کبدی–کلیوی ناشی از CdCl₂ ایجاد کنند؛ با این حال، استفاده ترکیبی از آن‌ها مزیت درمانی بیشتری نسبت به مصرف جداگانه نشان نداد. https://knh.shmu.ac.ir/index.php/site/article/view/3566 Cadmium toxicity Environmental health Hepatorenal injury Immunomodulation Oxidative stress سمیت کادمیوم بهداشت محیط آسیب کبدی-کلیوی ایمونومدولاسیون استرس اکسیداتیو