fas Shahroud University of Medical Sciences مجله دانش و تندرستي در علوم پایه پزشکی 1735-577X 2345-3753 2026-08-31 40 54 10.22100/jkh.v21i1.3593 4641 نعیمه ماه حیدری 0 https://orcid.org/0000-0003-3150-2145 نریمان رضائی کلاریجانی 1 https://orcid.org/0000-0002-2556-6743 قاسم عباس زاده گودرزی 2 https://orcid.org/0000-0002-4078-6226 سید رضا موسوی 3 https://orcid.org/0009-0008-3361-5796 مجید صالحی 4 https://orcid.org/0000-0001-6283-8181 - استادیار مهندسی بافت مرکز نوآوری سلول‌های بنیادی و پزشکی باز ساختی، دانشگاه علوم پزشکی علوم پزشکی کرمان، کرمان، ايران. - استادیار مهندسی بافت مرکز رشد فناوری سلامت، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، شاهرود، ایران. - استادیار بیوتکنولوژی پزشکی دپارتمان بیوتکنولوژی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، شاهرود، ایران. - استادیار بیوشیمی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، شاهرود، ایران. - دانشیار مهندسی بافت، مرکز تحقیقات پزشکی بازساختی، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، شاهرود، ایران. - دانشیار مهندسی بافت، دپارتمان مهندسی بافت، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، شاهرود، ایران. مقدمه: ترمیم زخم‌های پوستی چالش بالینی مهمی است و پانسمان‌های زیست‌سازگار حاوی ترکیبات طبیعی، بهبود را تسریع می‌کنند. پنیرک (Malva sylvestris) با خواص ضدالتهابی، آنتی‌اکسیدانی و ضدمیکروبی، گزینه‌ای مناسب برای پانسمان زیستی است. هدف، سنتز و ارزیابی هیدروژل کربوکسی‌متیل سلولز-ژلاتین حاوی عصاره هیدروالکلی پنیرک (CMC‑Gel‑Malva) و بررسی اثر آن بر ترمیم زخم در مدل حیوانی می‌باشد. مواد و روش‌ها: هیدروژل CMC‑Gel‑Malva سنتز شد. ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی (مورفولوژی با SEM، جذب آب، زیست‌تخریب‌پذیری و pH) ارزیابی گردید. زیست‌سازگاری خونی با همولیز و شاخص لخته‌شدن (BCI) و زیست‌سازگاری سلولی با MTT روی فیبروبلاست 3T3 انجام شد. اثر ترمیمی در مدل زخم موش صحرایی در گروه‌های کنترل منفی، CMC‑Gel و CMC‑Gel‑Malva طی ۱۴ روز بررسی و درصد بسته‌شدن زخم و شاخص‌های هیستوپاتولوژیک (H&E) ارزیابی شد. نتایج: همولیز هر دو هیدروژل زیر ۵٪ (به‌ترتیب ۴٫۱۵٪ و ۴٫۴۰٪) بود BCI در CMC‑Gel (۴۶٫۲۰٪) کمتر از CMC‑Gel‑Malva (۳۱٫۱۰٪) اما هر دو نسبت به کنترل (۱۰۰٪) کاهش معنی‌داری داشتند. افزودن پنیرک جذب آب را افزایش (۶۵٫۵۳ در برابر ۵۷٫۲۷ در مرحله آخر) و تخریب اولیه را تسریع کرد. MTT در ۷۲ ساعت، زنده‌مانی بالاتر برای CMC‑Gel‑Malva (۱۰۷٫۲٪ در برابر ۹۹٫۲٪) نشان داد. بسته‌شدن زخم در روز ۱۴ در گروه CMC‑Gel‑Malva (۸۵٫۴۴٪) به‌طور معنی‌داری بیشتر از CMC‑Gel (۷۸٫۲۲٪) بود. هیستوپاتولوژی گروه CMC‑Gel‑Malva حاکی از کاهش التهاب، بازسازی فولیکول‌ها و غدد چربی، افزایش عروق و کلاژن‌زایی منظم بود. نتیجه‌گیری: هیدروژل CMC‑Gel‑Malva دارای زیست‌سازگاری عالی، جذب آب بالا و اثر ترمیم‌کنندگی مطلوب است و می‌تواند به‌عنوان پانسمان زیستی مؤثر برای زخم‌های مزمن و سوختگی درجه دو پیشنهاد شود. Introduction: Skin wound healing remains a clinical challenge, and biocompatible dressings containing natural compounds may enhance the healing process. Common mallow [Malva sylvestris], with anti-inflammatory, antioxidant, and antimicrobial properties, is a promising candidate for biological dressings. This study aimed to synthesize and evaluate a carboxymethyl cellulose-gelatin hydrogel containing Malva sylvestris aqueous extract [CMC-Gel-Malva] and investigate its effect on wound healing in an animal model. Methods: A carboxymethyl cellulose-gelatin hydrogel containing Malva sylvestris aqueous extract was synthesized and characterized for morphology (SEM), water absorption, biodegradability, and pH. Hemocompatibility and cytocompatibility were assessed using hemolysis, blood clotting index, and MTT assays, respectively. The healing effect was evaluated in a rat skin wound model with negative control, CMC-Gel, and CMC-Gel-Malva groups over 14 days by assessing wound closure and histopathological changes. Results: Both hydrogels exhibited favorable hemocompatibility with hemolysis rates below 5%. Although the BCI was lower in the CMC-Gel group (20.46%) than in the CMC-Gel-Malva group [31.10%], both significantly reduced clotting compared with the control. Malva incorporation increased water absorption, accelerated initial biodegradability, and enhanced cell viability [107.2% vs. 99.2%]. In the animal model, CMC-Gel-Malva significantly improved wound closure on day 14 [85.44% vs. 78.22%] and promoted tissue regeneration, including reduced inflammation, increased vascularization, hair follicle and sebaceous gland regeneration, and organized collagen deposition. Conclusion: The carboxymethyl cellulose-gelatin hydrogel containing mallow extract shows excellent biocompatibility, high water absorption, and promising wound healing effects. This hydrogel may serve as an effective biological dressing for accelerating skin wound healing, particularly in chronic wounds and second-degree burns. https://knh.shmu.ac.ir/index.php/site/article/view/3593 عصاره پنیرک هیدروژل کربوکسی‌متیل سلولز ژلاتین ترمیم زخم زیست‌سازگاری Malva sylvestris Hydrogel Carboxymethyl cellulose Gelatin Biocompatibility