(untitled) (مجله دانش و تندرستي در علوم پایه پزشکی, 2025)
مقدمه: بیماری‌های عصبی از چالش‌برانگیزترین اختلالات سیستم عصبی مرکزی هستند که معمولاً با افزایش استرس اکسیداتیو و مرگ سلولی همراه‌اند. در این میان، استفاده از نانوذرات با منشاء گیاهی می‌تواند رویکردی نوین برای مقابله با این آسیب‌ها باشد. هدف از این مطالعه بررسی اثرات آنتی‌اکسیدانی و محافظت‌کننده‌ی نانوذرات اکسید مس (CuONPs) سنتز شده با عصاره‌ی گیاه Scrophularia striata در برابر سمیت ناشی از گلوتامات در سلول‌های PC12است. مواد و روش‌ها: نانوذرات CuO با روش سبز و استفاده از عصاره‌ی گیاهی سنتز و با روش‌های XRD، SEM، TEM و UV-vis مشخصه‌یابی شدند. سلول‌های PC12 در معرض گلوتامات قرار گرفتند و پس از تیمار با نانوذرات، شاخص‌های استرس اکسیداتیو (ROS، MDA، SOD، CAT) و آسیب DNA مورد بررسی قرار گرفت. نتایج: تیمار سلول‌ها با CuONPs موجب کاهش معنی‌دار در سطح ROS و MDA و افزایش فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان SOD و CAT شد. همچنین، آسیب DNA در مقایسه با گروه کنترل گلوتامات به‌طور قابل توجهی کاهش یافت. نتیجه‌گیری: CuONPs سنتز شده با Scrophularia striata دارای خواص آنتی‌اکسیدانی قوی و اثرات محافظت عصبی هستند و می‌توانند به‌عنوان یک گزینه‌ی درمانی مؤثر در بیماری‌های عصبی مورد توجه قرار گیرند.