بررسی اثرات آتوموکستین بر آستروگلیوز در هیپوکمپ موش‌های مبتلا به PTSD و تحت تابش امواج الکترومغناطیسی تلفن همراه

نویسندگان

  • زینب صفرزاده‌قمی - گروه علوم جانوری، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه خوارزمی، حصارک، کرج، البرز، ایران. orcid https://orcid.org/0009-0008-6808-4550
  • کتانه ابراری گروه علوم جانوری، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه خوارزمی، حصارک، کرج، البرز، ایران. orcid https://orcid.org/0000-0002-8056-9218

DOI::

https://doi.org/10.22100/jkh.v21i1.3573

کلمات کلیدی:

آستروگلیوز, هیپوکمپ, اختلال استرس پس از سانحه, امواج الکترومغناطیسی تلفن همراه, آتوموکستین

چکیده

مقدمه: این مطالعه با هدف بررسی اثرات محافظ نورونی آتوموکستین بر اختلالات رفتاری و تغییرات هیستوپاتولوژیک هیپوکمپ در مدل رت PTSD تحت مواجهه طولانی با امواج الکترومغناطیسی تلفن همراه (EMW) انجام شد.

مواد و روشها: بیست و یک رت نر ویستار به سه گروه بدون تیمار (Naive)، کنترل (PTSD+EMW+SAL) و درمان (PTSD+EMW+ATX) تقسیم شدند. گروه‌های کنترل و درمان به مدت 44 روز متوالی در معرض EMW قرار گرفتند و در روز 30 با روش تک استرس طولانی‌مدت (SPS) مبتلا به PTSD شدند. از روزهای 30 تا 40، سالین و آتوموکستین به‌صورت درون‌صفاقی یک روز در میان (6 نوبت) تجویز شد. ارزیابی‌های رفتاری شامل آزمون میدان باز، ماز بعلاوه‌ای مرتفع و ماز وای‌شکل در روزهای 41 تا 43 انجام شد. سپس بافت هیپوکمپ برای بررسی‌های ایمنوهیستوشیمی و بافت‌شناسی نمونه‌برداری شد. گروه Naive بدون دریافت EMW و SPS، تزریق سالین و ارزیابی‌های مشابه را دریافت کرد.

نتایج: مواجهه با EMW در حیوانات PTSD موجب تشدید اضطراب و کاهش رفتارهای اکتشافی شد، در حالی که آتوموکستین این اختلالات را به‌طور معنی‌داری بهبود داد. رنگ‌آمیزی H&E کاهش تعداد نورون‌ها در ناحیه CA1 هیپوکمپ گروه کنترل را نشان داد. همچنین، ایمنوهیستوشیمی GFAP افزایش آستروگلیوز را آشکار کرد که هر دو تغییر با درمان آتوموکستین کاهش یافتند.

نتیجه‌گیری: آتوموکستین آسیب هیپوکمپ ناشی از EMW و فعالیت بیش از حد آستروگلیا در مدل PTSD را کاهش می‌دهد. این یافته‌ها پتانسیل آتوموکستین را به‌عنوان عامل محافظ نورونی مؤثر بر بقای نورون‌ها و هموستازی گلیال، و ارزش درمانی آن در اختلال عملکرد هیپوکمپ ناشی از استرس و عوامل محیطی نشان می‌دهند.

مراجع

Kessler RC, Aguilar-Gaxiola S, Alonso J, Benjet C, Bromet EJ, Cardoso G, et al. Trauma and PTSD in the WHO world mental health surveys. Eur J Psychotraumatol 2017;8:1353383. doi: 10.1080/20008198.2017.13533831. Kessler RC, Aguilar-Gaxiola S, Alonso J, Benjet C, Bromet EJ, Cardoso G, et al. Trauma

and PTSD in the WHO World Mental Health Surveys. Eur J Psychotraumatol.

;8(sup5):1353383.

چاپ شده

2026-08-25

شماره

نوع مقاله

مقاله پژوهشي