اثر اسنیک اسید بر اختلالات یادگیری، حافظه فضایی، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی و مرگ سلولی نکروز در ناحیه هیپوکامپ در مدل سمیت عصبی ناشی از مت‌آمفتامین

نویسندگان

DOI::

https://doi.org/10.22100/jkh.v17i4.2652

چکیده

مقدمه: امروزه کشور ما با مشکل روزافزون اعتیاد به مت‌آمفتامین بهویژه در جوانان و نوجوانان روبرو است. مصرف این ماده اعتيادآور در درازمدت به سيستمهاي دوپامينرژيك، سروتونرژيك و سوخت و ساز مغزي آسيب میرساند و بهعلت اثرات نوروتوکسیسیته در مغز، بیمار دچار اختلالات شناختی از جمله اختلال در حافظه و یادگیری، اختلالات خلقی و اضطرابی میگردد. اسنیک اسید یک متابولیت ثانویه از گلسنگ است که دارای خواص بیولوژیکی مختلف از جمله فعالیتهای آنتياکسيداني و ضدالتهابی است. از اینرو این مطالعه در جهت کمک به اثبات عملکرد محافظت نورونی اسنیک اسید در برابر فعالیت سمیت عصبی مت‌آمفتامین انجام گرفته است.

مواد و روش‌ها: سمیت عصبی بهوسیله تزریق مت‌آمفتامین با دوز 40 میلیگرم/کیلوگرم در چهار نوبت با فاصله زمانی دو ساعت هر بار به مقدار 10 میلیگرم/کیلوگرم، ایجاد شد سپس در گروههای تیمار تزریق اسنیک اسید با دوز 25 میلیگرم/ کیلوگرم وزن بدن درون صفاقی انجام گرفت؛ به این صورت که نوبتهای تزریق 30 دقیقه، 24 ساعت و 48 ساعت پس از آخرین تزریق مت‌آمفتامین انجام شدند. جهت بررسی حافظه فضایی آزمون ماز آبی موریس انجام گرفت سپس مغزها جهت آزمایشات بیوشیمیایی و رنگآمیزی نیسل خارج گردیدند.

نتایج: دادههای رفتاری نشان داد که در گروههای تیمار شده با اسنیک اسید میزان یادگیری نسبتبه گروه مت‌آمفتامین افزایشیافته و در آزمون پروب درصد حضور حیوانات در ربع دایره هدف در گروههای تیمار شده به‌طور معناداری از گروه مت‌آمفتامین بیشتر بود که نشاندهنده بهبود عملکرد حافظه می‌باشد (01/0>P)، همچنین درمان با اسنیک اسید باعث کاهش مالوندی الدهید و افزایش سوپر دی اکسیداز مغز شد (05/0>P)، بهعلاوه در گروه مت‌آمفتامین افزایش مرگ سلولی نکروز در ناحیه CA1 هیپوکامپ مشاهده گردید که تیمار با اسنیک اسید کاهش معناداری در میزان سلولهای نکروتیک نشان داد (05/0>P)

نتیجه‌گیری: براساس یافتهها اسنیک اسید احتمالاً با کاهش مرگ سلولی در برابر سمیت عصبی ناشی از مت‌آمفتامین باعث بهبود عملکرد حافظه و یادگیری در رتها گردد.

مراجع

Yu S, Zhu L, Shen Q, Bai X, Di X. Recent advances in methamphetamine neurotoxicity mechanisms and its molecular pathophysiology. Behav Neurol 2015;2015. doi: 10.1155/2015/103969

Gonçalves J, Martins T, Ferreira R, Milhazes N, Borges F, Ribeiro CF, et al. Methamphetamine‐Induced Early Increase of IL‐6 and TNF‐α mRNA Expression in the Mouse Brain. Ann N Y Acad Sci 2008;1139:103-11. doi:10.1196/annals.1432.043

Cadet JL, Krasnova IN, Jayanthi S, Lyles J. Neurotoxicity of substituted amphetamines: molecular and cellular mechanisms. Neurotox Res 2007;11:183-202.

Thomas DM, Walker PD, Benjamins JA, Geddes TJ, Kuhn DM. Methamphetamine neurotoxicity in dopamine nerve endings of the striatum is associated with microglial activation. J Pharmacol Exp Ther 2004;311:1-7. doi:10.1124/jpet.104.070961

Cubells JF, Rayport S, Rajendran G, Sulzer D. Methamphetamine neurotoxicity involves vacuolation of endocytic organelles and dopamine-dependent intracellular oxidative stress. J Neurosci Res 1994;14:2260-71. doi: 10.1523/JNEUROSCI.14-04-02260.1994

Bowyer JF, Clausing P, Gough B, Slikker Jr W, Holson RR. Nitric oxide regulation of methamphetamine-induced dopamine release in caudate/putamen. Brain Res 1995;699:62-70. doi: 10.1016/0006-8993(95)00877-S

Davidson C, Gow AJ, Lee TH, Ellinwood EH. Methamphetamine neurotoxicity: necrotic and apoptotic mechanisms and relevance to human abuse and treatment. Brain Res Rev 2001;36:1-22. doi: 10.1016/S0165-0173(01)00054-6

Seiden LS, Sabol KE. Methamphetamine and methylenedioxymethamphetamine neurotoxicity: possible mechanisms of cell destruction. Neuroto and Neuropath 1996;163:1276.

Escubedo E, Guitart L, Sureda FX, Jiménez A, Pubill D, Pallàs M, et al. Microgliosis and down-regulation of adenosine transporter induced by methamphetamine in rats. Brain Res 1998;814:120-6. doi: 10.1016/S0006-8993(98)01065-8

Guilarte T, Nihei M, McGlothan J, Howard A. Methamphetamine-induced deficits of brain monoaminergic neuronal markers: distal axotomy or neuronal plasticity. Neuroscience. 2003;122:499-513. doi: 10.1016/S0306-4522(03)00476-7

Pubill D, Canudas AM, Pallàs M, Camins A, Camarasa J, Escubedo E. Different glial response to methamphetamine-and methylenedioxymethamphetamine-induced neurotoxicity. Naunyn-Schmiedeb. Arch Pharmacol 2003;367:490-9. doi: 10.1007/s00210-003-0747

Zou JY, Crews FT. TNFα potentiates glutamate neurotoxicity by inhibiting glutamate uptake in organotypic brain slice cultures: neuroprotection by NFκB inhibition. Brain Res 2005;1034:11-24. doi: 10.1016/j.brainres.2004.11.014

Cocchietto M, Skert N, Nimis P, Sava G. A review on usnic acid, an interesting natural compound. Naturwissenschaften 2002;89:137-46. doi: 10.1007/s00114-002-0305-3

Luzina O, Salakhutdinov N. Biological activity of usnic acid and its derivatives: Part 1. Activity against unicellular organisms. Russ J Bioorganic Chem 2016;42:115-32. doi: 10.1134/S1068162016020084

Lai B, Upreti D. Ethnobotanical notes on three Indian lichens. The Lichenologist 1995;27:77-9.

Caviglia AM, Nicora P, Giordani P, Brunialti G, Modenesi P. Oxidative stress and usnic acid content in Parmelia caperata and Parmelia soredians (Lichenes). Il Farmaco 2001;56:379-82. doi: 10.1016/S0014-827X(01)01090-4

Luzina OA, Salakhutdinov NF. Usnic acid and its derivatives for pharmaceutical use: a patent review (2000–2017). Expert Opin Ther Pat 2018;28:477-91. doi: 10.1080/13543776.2018.1472239

Lee S, Lee Y, Ha S, Chung HY, Kim H, Hur J-S, et al. Anti-inflammatory effects of usnic acid in an MPTP-induced mouse model of Parkinson’s disease. Brain Res 2020;1730:146642. doi: 10.1016/j.brainres.2019.146642

Zare Mehrjerdi F, Shoshtari A, Mohseni F, Khastar H, Norozi P, Asadi Y, et al. Sulfur dioxide reduces hippocampal cells death and improves learning and memory deficits in rat model of transient global ischemia/reperfusion. Iran J Basic Med Sci 2018;21:998-1003. doi: 10.22038/IJBMS.2018.29404.7106

Kim B, Yun J, Park B. Methamphetamine-induced neuronal damage: neurotoxicity and neuroinflamation. Biomol Ther 2020;28:381. doi: 10.4062/biomolther.2020.044

Moszczynska A, Callan SP. Molecular, behavioral, and physiological consequences of methamphetamine neurotoxicity: implications for treatment. J Pharmacol Exp Ther 2017;362:474-88. doi: 10.1124/jpet.116.238501

Shafahi M, Vaezi G, Shajiee H, Sharafi S, Khaksari M. Crocin inhibits apoptosis and astrogliosis of hippocampus neurons against methamphetamine neurotoxicity via antioxidant and anti-inflammatory mechanisms. Neuroch Res 2018;43:2252-9. doi: 10.1007/s11064-018-2644-2

Fernández-Moriano C, Divakar PK, Crespo A, Gómez-Serranillos MP. Protective effects of lichen metabolites evernic and usnic acids against redox impairment-mediated cytotoxicity in central nervous system-like cells. Food Chem Toxicol 2017;105:262-77. doi: 10.1016/j.fct.2017.04.030

Su Z-Q, Mo Z-Z, Liao J-B, Feng X-X, Liang Y-Z, Zhang X, et al. Usnic acid protects LPS-induced acute lung injury in mice through attenuating inflammatory responses and oxidative stress. Int Immunopharmaco 2014;22:371-8. doi: 10.1016/j.intimp.2014.06.043

##submission.downloads##

فایل‌های دیگر

چاپ شده

2023-01-08

شماره

نوع مقاله

مقاله پژوهشي