مطالعه اثر محافظت کروموزومی گیاه مریم گلی (Salvia limbata) در برابر صدمات ناشی از تابش اشعه ایکس در مقایسه با ویتامین E در لنفوسیت‌های محیطی خون انسان

Mahin Akhbari1 ORCID:0000-0002-4793
, Farhang Haddad*2 ORCID:0000-0002-5998-7183
, Khadije Nejad Shahrokh abadi1 ORCID:0000-0002-3536-3456
1- گروه زیست‌شناسی- دانشکده علوم- دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد- مشهد- ایران.
2- گروه زیست‌شناسی- دانشکده علوم- دانشگاه فردوسی مشهد- مشهد- ایران.

چکیده


مقدمه: تابش اشعه یونیزان از منابع طبیعی و یا از تجهیزات ساخت بشر، تهدید بزرگی برای سلامت ژنتیکی انسان است. این تحقیق با هدف بررسی اثر محافظت کروموزومی گیاه مریم گلی در برابر صدمات ناشی از تابش اشعه ایکس انجام شد.

مواد و روش‌ها: تعداد 10 نفر از داوطلبان مرد به دو گروه تقسیم شدند. گروه اول تحت تیمار ویتامین E و گروه دوم تحت تیمار دم کرده مریم گلی (Salvia limbata) به مدت یک هفته قرار گرفتند. خونگیری و تابش Gy 2 اشعه x در زمان‌های قبل، بلافاصله، 24 ساعت، 96 ساعت و یک هفته پس از آخرین مصرف دم کرده گیاهی و ویتامین E انجام شد. صدمات کروموزومی با استفاده از آزمون میکرونوکلئوس در سلول‌های دو هسته‌ای محاسبه گردید.

نتایج: نتایج نشان‌دهنده کاهش فراوانی میکرونوکلئوس پس از مصرف ویتامین E و دم کرده گیاه مریم گلی می‌باشد. مقایسه کاهش فراوانی میکرونوکلئوس بین دو تیمار نشان داد که مصرف ویتامین E بر کاهش صدمات ناشی از اشعه ایکس موقتی است و پس از 24 ساعت از آخرین مصرف اثر حفاظتی آن کاهش می‌یابد، در حالی‌که دم کرده مریم گلی در مقایسه با ویتامین E اثر محافظتی طولانی‌تری را نشان داد.

نتیجه‌گیری: دم کرده گیاه مریم گلی می‌تواند جایگزین مناسبی برای محافظت‌کننده‌های با منشأ شیمیایی با اثرات جانبی گاه مضر و گران قیمت باشد.


واژه های کلیدی


ویتامین E، مریم گلی، اشعه ایکس، آزمون میکرونوکلئوس، محافظت کروموزومی

تمام متن:

PDF XML

مراجع


Rommens C, Ringeard C, Hubert P. Exposure of red bone marrow to ionising radiation from natural and medical sources in France. J Radiol Prot 2001;21:209-19.

Braga PC, Dal Sasso M, Culici M, Falchi M, Spallino A, Nappi G. Free radical-scavenging activity of sulfurous water investigated by electron paramagnetic resonance (EPR) spectroscopy. Exp Lung Res 2012;38:67-74. doi: 10.3109/01902148.2011.641668

Singh VK, Beattie LA, Seed TM. Vitamin E: tocopherols and tocotrienols as potential radiation countermeasures. J Radiat Res 2013;54:973-88. doi: 10.1093/jrr/rrt048

Citrin D, Cotrim AP, Hyodo F, Baum BJ, Krishna MC, Mitchell JB. Radioprotectors and mitigators of radiation-induced normal tissue injury. Oncologist 2010;15:360-71. doi: 10.1634/theoncologist.2009-S104

Samarth RM, Samarth M, Matsumoto Y. Medicinally important aromatic plants with radioprotective activity. Future Sci OA 2017;3:FSO247. doi: 10.4155/fsoa-2017-0061

Yazdinezhad AR MM. Evaluation of Antioxidant Effect, Total Phenols, Anthocyanins and Flavonoids Contents of Methanolic Extract of Salvia Viridis L. Collected from Zanjan. J of Zanjan Uni of Medical Sci 2015;23:100-8.[Persian].

Vral A, Fenech M, Thierens H. The micronucleus assay as a biological dosimeter of in vivo ionising radiation exposure. Mutagenesis 2011;26:11-7. doi: 10.1093/mutage/geq078

Kirsch-Volders M, Fenech M, Bolognesi C. Validity of the Lymphocyte Cytokinesis-Block Micronucleus Assay (L-CBMN) as biomarker for human exposure to chemicals with different modes of action: A synthesis of systematic reviews. Mutat Res 2018;836:47-52. doi: 10.1016/j.mrgentox.2018.05.010

Fenech M. The in vitro micronucleus technique. Mutat Res 2000;455:81-95.

Cavusoglu K, Yalcin E. Radioprotective effect of lycopene on chromosomal aberrations (CAs) induced by gamma radiation in human lymphocytes. J Environ Biol 2009;30:113-7.

Plamadeala C, Wojcik A, Creanga D. Micronuclei versus Chromosomal Aberrations Induced by X-Ray in Radiosensitive Mammalian Cells. Iran J Public Health 2015;44:325-31.

Vral A, Thierens H, De Ridder L. In vitro micronucleus-centromere assay to detect radiation-damage induced by low doses in human lymphocytes. Int J Radiat Biol 1997;71:61-8.

Espitia-Perez L, da Silva J, Espitia-Perez P, Brango H, Salcedo-Arteaga S, Hoyos-Giraldo LS, et al. Cytogenetic instability in populations with residential proximity to open-pit coal mine in Northern Colombia in relation to PM10 and PM2.5 levels. Ecotoxicol Environ Saf 2018;148:453-66. doi: 10.1016/j.ecoenv.2017.10.044

Sgura A, Antoccia A, Cherubini R, Dalla Vecchia M, Tiveron P, Degrassi F, et al. Micronuclei, CREST-positive micronuclei and cell inactivation induced in Chinese hamster cells by radiation with different quality. Int J Radiat Biol 2000;76:367-74.

Morgan WF. Non-targeted and delayed effects of exposure to ionizing radiation: II. Radiation-induced genomic instability and bystander effects in vivo, clastogenic factors and transgenerational effects. Radiat Res 2003;159:581-96.

Schmolz L, Birringer M, Lorkowski S, Wallert M. Complexity of vitamin E metabolism. World J Biol Chem 2016;7:14-43. doi: 10.4331/wjbc.v7.i1.14

Jagetia GC. Radioprotective potential of plants and herbs against the effects of ionizing radiation. J Clin Biochem Nutr 2007;40:74-81. doi: 10.3164/jcbn.40.74

Thongrakard V, Ruangrungsi N, Ekkapongpisit M, Isidoro C, Tencomnao T. Protection from UVB toxicity in human keratinocytes by thailand native herbs extracts. Photochem Photobiol 2014;90:214-24. doi: 10.1111/php.12153

Karami M, Hossini E, Shahbi Majd N, Ebrahimzadeh MA, Alemy S. Salvia limbata: Botanical, Chemical, Pharmacological and Therapeutic Effecte. Clinical Excellence 2015;3:1-14.

Generalic I, Skroza D, Surjak J, Mozina SS, Ljubenkov I, Katalinic A, et al. Seasonal variations of phenolic compounds and biological properties in sage (Salvia officinalis L.). Chem Biodivers 2012;9:441-57. doi: 10.1002/cbdv.201100219

Shahmohamadi S, Hajizadeh moghaddam A, Khosravi M. Effect of hydroalcoholic extract of Salvia officinalis L. on the activity of catalase and superoxide dismutase in an oxidative stress model created by intracerebroventricular STZ injection in male rats. Physiology and Pharmacology 2013;17:176-84.

Ferguson LR. Role of plant polyphenols in genomic stability. Mutat Res 2001;475:89-111.




DOI: 10.22100/jkh.v14i1.2163